Η ανακοίνωση της µεγαλύτερης τράπεζας στη Νοτιοανατολική Ασία, ότι θα µειώσει περίπου 4.000 θέσεις εργαζοµένων µέσα στα επόµενα τρία χρόνια λόγω της αυξανόµενης χρήσης τεχνητής νοηµοσύνης (A.I.), είναι ενδεικτική της επερχόµενης τεχνολογικής επανάστασης στον επαγγελµατικό τοµέα. Με την τεχνητή νοηµοσύνη να αναλαµβάνει ολοένα και περισσότερες εργασίες που παραδοσιακά εκτελούσαν άνθρωποι, διαφαίνεται µια σηµαντική αλλαγή στον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις και οι κοινωνίες.

Αρχικά, η απόφαση αυτή αντικατοπτρίζει την αυξανόµενη στροφή των εταιρειών προς την αυτοµατοποίηση. Η A.I. µπορεί να εκτελεί εργασίες όπως η επεξεργασία δεδοµένων, η ανάλυση πληροφοριών, οι εξυπηρετήσεις πελατών και οι προβλέψεις κινδύνων µε ταχύτητα και ακρίβεια που ξεπερνούν τις ανθρώπινες δυνατότητες. Αυτό προσφέρει σηµαντική εξοικονόµηση κόστους και βελτιστοποίηση της αποδοτικότητας για τους διεθνείς εµπορικούς κολοσσούς. Ωστόσο, η µετάβαση αυτή δεν έρχεται χωρίς συνέπειες.

Η απώλεια θέσεων εργασίας είναι η πιο άµεση επίπτωση. Οι τράπεζες εκτιµούν ότι οι µειώσεις θα προέλθουν κυρίως από φυσική φθορά, δηλαδή από τη µη ανανέωση συµβάσεων. Ωστόσο, οι έρευνες αναφέρουν πως παγκοσµίως θα χαθούν έως και 200.000 θέσεις εργασίας µέσα στα επόµενα τρία έως πέντε χρόνια λόγω της τεχνητής νοηµοσύνης. Αυτό σηµαίνει ότι χιλιάδες εργαζόµενοι θα χρειαστεί να επανεκπαιδευτούν ή να στραφούν σε άλλους τοµείς ή να µείνουν άνεργοι. Παράλληλα, η τεχνητή νοηµοσύνη δεν αντικαθιστά απλώς θέσεις εργασίας, αλλά και αλλάζει τη φύση τους. Στο µέλλον, η επίδρασή της στη δοµή της απασχόλησης θα είναι βαθιά. Η αυτοµατοποίηση και η A.I. αναµένεται να επηρεάσουν σχεδόν κάθε τοµέα, από τις χρηµατοπιστωτικές συναλλαγές µέχρι τη βιοµηχανία, την Εκπαίδευση και την υγειονοµική περίθαλψη. Αυτό θα απαιτήσει από τις κυβερνήσεις, τις πολυεθνικές και τα εκπαιδευτικά συστήµατα να επενδύσουν σε προγράµµατα κατάρτισης και προσαρµογής, ώστε να «εξοπλίσουν» τους εργαζοµένους µε τις απαραίτητες δεξιότητες για την ψηφιακή εποχή. Για την κοινωνία, η πρόκληση θα είναι να εξασφαλιστεί ότι η τεχνολογική πρόοδος δεν θα δηµιουργήσει ακόµα µεγαλύτερες ανισότητες. Αν και η τεχνητή νοηµοσύνη προσφέρει τεράστιες δυνατότητες βελτίωσης της παραγωγικότητας, η µετάβαση αυτή πρέπει να γίνει µε κοινωνικά δίκαιο τρόπο, εξασφαλίζοντας ότι οι εργαζόµενοι δεν θα αφεθούν πίσω σε έναν κόσµο που αλλάζει ραγδαία.

Η αντικατάσταση της ανθρώπινης εργασίας από µηχανές δεν είναι ένα αδιάφορο γεγονός. Είναι ένα σοβαρό σύµπτωµα της απο-ανθρωποποίησης της κοινωνίας µας. Αν δεν επαναφέρουµε τον άνθρωπο στο κέντρο του πολιτισµού, αν δεν αναρωτηθούµε ποιο είναι το νόηµα της προόδου και της τεχνολογίας, τότε η εποχή της τεχνητής νοηµοσύνης θα είναι µια εποχή µοναξιάς, αποξένωσης και νέων ανισοτήτων. Το ζητούµενο δεν είναι να αντισταθούµε στην πρόοδο, αλλά να την υποτάξουµε στις ανάγκες του ανθρώπου. Οχι στις απαιτήσεις της αγοράς. Η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, όχι να τον υποκαθιστά.

*Μητροπολίτης Σιγκαπούρης και Νοτίου Ασίας