Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη στο περιοδικό PLOS ONE φέρνει στο φως νέα δεδομένα για το περίφημο αρχαίο πλοίο της Κερύνειας, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους θησαυρούς της αρχαιότητας. Η έρευνα, που βασίζεται σε προηγμένες τεχνικές βαθμονόμησης με ραδιοάνθρακα, ανατρέπει την καθιερωμένη χρονολόγηση του ναυαγίου, προσφέροντας νέα οπτική στην ιστορία της ναυσιπλοΐας στην αρχαία Μεσόγειο.

Η σημαντική ανακάλυψη του αρχαίου πλοίου της Κερύνειας

Το αρχαίο ελληνικό εμπορικό πλοίο ανακαλύφθηκε το 1965 στα ανοικτά των ακτών της Κύπρου από τον δύτη Andreas Cariolu. Ο δύτης, ενώ αναζητούσε σφουγγάρια, εντόπισε έναν ανεκτίμητο θησαυρό που θεωρείται πλέον μία από τις σημαντικότερες ανακαλύψεις για την κατανόηση της ναυσιπλοΐας στην αρχαιότητα. Το εύρημα αποτελεί ορόσημο στην αρχαιολογική έρευνα της Μεσογείου.
Περισσότεροι από εκατό αμφορείς βρέθηκαν στο βυθό της θάλασσας δίπλα στο πλοίο μήκους περίπου 14 μέτρων. Το σκάφος ήταν εξοπλισμένο με τετράγωνο κατάρτι και, σύμφωνα με τους ερευνητές, επανδρωνόταν από τέσσερις ναυτικούς κατά το τελευταίο του ταξίδι.

Νέες μέθοδοι χρονολόγησης αποκαλύπτουν τον πραγματικό θησαυρό πληροφοριών

Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 1968 και 1969 έφεραν στην επιφάνεια 391 αμφορείς που περιείχαν προϊόντα όπως κρασί, ελαιόλαδο και αμύγδαλα. Τα αρχικά στοιχεία υποδείκνυαν ότι το τελευταίο ταξίδι του πλοίου πραγματοποιήθηκε γύρω στο 300 π.Χ. Ωστόσο, η ημερομηνία αυτή δεν συμφωνούσε με τα αποτελέσματα της ραδιοχρονολόγησης των δειγμάτων από το σημείο του ναυαγίου.

Δεκαετίες μετά την αρχική ανακάλυψη, μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Cornell αμφισβήτησε την καθιερωμένη χρονολογία. Χρησιμοποιώντας σύγχρονες επιστημονικές μεθόδους, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το ναυάγιο του πλοίου συνέβη αρκετά χρόνια αργότερα από ό,τι θεωρούνταν προηγουμένως.
Σε αντίθεση με τις παλαιότερες μελέτες που βασίζονταν στη χρονολόγηση κεραμικών και νομισματικών αντικειμένων, η νέα ερευνητική ομάδα αξιοποίησε προηγμένες τεχνικές όπως:

• Η ραδιοχρονολόγηση με ακριβέστερες μεθόδους βαθμονόμησης
• Η δενδροχρονολογία, που αναλύει τους αυξητικούς δακτυλίους του ξύλου της κατασκευής του πλοίου
«Είμαστε ενθουσιασμένοι που εφαρμόζουμε επιστημονικές τεχνικές για να χρονολογήσουμε το διάσημο πλοίο της Κερύνειας λίγο πριν από 2.300 χρόνια. Είναι θεμελιώδους σημασίας για την ιστορία της ναυτικής τεχνολογίας και του θαλάσσιου εμπορίου στην κλασική Μεσόγειο», σημείωσε ο επικεφαλής της έρευνας.

Η νέα χρονολόγηση του πλοίου της Κερύνειας αποκαλύπτει κρυμμένο θησαυρό γνώσης

Οι ερευνητές προσδιόρισαν με μεγαλύτερη ακρίβεια ότι η βύθιση του πλοίου της Κερύνειας συνέβη μεταξύ 296 π.Χ. και 271 π.Χ., με πιθανότερο διάστημα μεταξύ 286 π.Χ. και 272 π.Χ. Κατά τη διάρκεια της μελέτης τους, οι επιστήμονες αντιμετώπισαν την πρόκληση της επίστρωσης πολυαιθυλενογλυκόλης (PEG) που είχε χρησιμοποιηθεί για τη συντήρηση των υπολειμμάτων του κύτους του πλοίου.
Η παρουσία του PEG περιέπλεκε τις διαδικασίες ραδιοχρονολόγησης και τις τεχνικές δενδροχρονολόγησης. Μετά την επιτυχή αφαίρεση του συντηρητικού υλικού, οι ερευνητές κατάφεραν να συλλέξουν ακριβέστερα δεδομένα για την ημερομηνία βύθισης του αρχαίου πλοίου, αποκαλύπτοντας έναν πραγματικό θησαυρό ιστορικών πληροφοριών.
Επιπλέον, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η διεθνής καμπύλη βαθμονόμησης ραδιοάνθρακα για το βόρειο ημισφαίριο ήταν ξεπερασμένη για την περίοδο μεταξύ περίπου 400 π.Χ. και 250 π.Χ. Για να βελτιώσουν τη χρονολογική ακρίβεια των αρχαιολογικών ευρημάτων, επαναβαθμονόμησαν την καμπύλη χρησιμοποιώντας δείγματα από διαφορετικά είδη δέντρων, σημειώνοντας σημαντική πρόοδο στην αρχαιολογική έρευνα και την κατανόηση της ναυτικής ιστορίας της Μεσογείου.