Ας το παραδεχτούμε, οι πιγκουίνοι έπρεπε να το περιμένουν. Χωμένοι στο βραχώδες πέρασμά τους, «λεηλατώντας, ληστεύοντας, βιάζοντας και πλιατσικολογώντας» τις φτωχές ανυπεράσπιστες ΗΠΑ, όπως δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ. Τι άλλη επιλογή υπήρχε από το να επιβάλει δασμό 10 τοις εκατό στα νησιά Χερντ και ΜακΝτόναλντ;

Δεν τα έχετε ακουστά; Πολύ κακό εκ μέρους σας. Δύο ηφαιστειακά νησιά της υπο-Ανταρκτικής περιοχής στον νότιο Ινδικό Ωκεανό που δεν κατοικούνται ακριβώς από κανέναν - εκτός βέβαια από όλους αυτούς τους ληστές πιγκουίνους και τους συνεργούς στο έγκλημα, ένα μάτσο κλέφτρες φώκιες. Είναι λοιπόν προφανές γιατί αυτά τα δύο αυστραλιανά εδάφη βρίσκονταν στον χάρτη των «αμοιβαίων δασμών» του προέδρου των ΗΠΑ. Όπως έγραψε ο πρώην επικεφαλής των επικοινωνιών του που αργότερα έγινε επικριτής του, ο Άντονι Σκαραμούτσι: «Οι πιγκουίνοι μας ληστεύουν εδώ και χρόνια».

Όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, προφανώς. Όταν ο Τραμπ ανέλαβε εκ νέου την εξουσία, βρέθηκε να προεδρεύει της μεγαλύτερης οικονομίας του πλανήτη που αναπτυσσόταν με ρυθμό σχεδόν 3%, με την ανεργία σε χαμηλά επίπεδα και τις αγορές μετοχών σε υψηλά επίπεδα ρεκόρ, ενισχυμένες από την αμερικανική Fed που επέστρεψε στη διαδικασία μείωσης των επιτοκίων.

Παραδόξως, στη θέση της είδε αυτό: μια χώρα όπου «για χρόνια, οι σκληρά εργαζόμενοι Αμερικανοί πολίτες αναγκάστηκαν να παραμείνουν στο περιθώριο, καθώς άλλα έθνη γίνονταν πλούσια και ισχυρά». Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, εκτός από τους πιγκουίνους, χτυπά επίσης το Λεσότο με δασμούς 50% και τη Μαδαγασκάρη με 47%.

Πόσο σουρεαλιστικό είναι αυτό; Δεδομένων όλων των ψευδολογιών του προέδρου, είναι δύσκολο να ερμηνεύσουμε σωστά το νόημα της Ημέρας της Απελευθέρωσης. Αλλά πάμε να προσπαθήσουμε.

Πρώτον, αντιμετωπίζει τα εμπορικά ελλείμματα ως επίθεση κατά της Αμερικής, αντί για την πραγματική τους υπόσταση: την αναγνώριση ότι οι ΗΠΑ ξοδεύουν περισσότερα από όσα κερδίζουν, με αποτέλεσμα να δημιουργείται έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, με τις επιπλέον δαπάνες να πηγαίνουν, εξ ορισμού, σε ξένα αγαθά και υπηρεσίες.

Δεύτερον, εκτιμά ότι οι δασμοί επιφέρουν δύο αποτελέσματα: παράγουν υψηλούς φόρους για τη χρηματοδότηση των φορολογικών ελαφρύνσεων, ενώ εξαναγκάζουν τις εταιρείες να μεταφέρουν την παραγωγή, τις θέσεις εργασίας και τα φορολογικά έσοδα στις ΗΠΑ.

Το αποτέλεσμα; Μια εντελώς καταστροφική κίνηση που βασίζεται στα παιδικά μαθηματικά και υπονομεύει το παγκόσμιο ελεύθερο εμπόριο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η οικονομία των ΗΠΑ. Η UBS εκτιμά ότι θα αυξήσει τους εισαγωγικούς δασμούς από 2,5% στις αρχές του έτους σε 24% - τους υψηλότερους εδώ και έναν αιώνα. Πρόκειται για αύξηση των δασμών κατά 715 δισεκατομμύρια δολάρια, δεδομένου ότι οι εισαγωγές των ΗΠΑ ανέρχονται σε 3,3 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2024.

Βέβαια, ο Τραμπ άφησε περιθώρια για εξαιρέσεις και συμφωνίες. Η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου αναφέρει ότι οι δασμοί θα παραμείνουν έως ότου «διαπιστώσει ότι η απειλή που δημιουργείται από το εμπορικό έλλειμμα και την υποκείμενη μη αμοιβαία μεταχείριση ικανοποιείται, επιλύεται ή μετριάζεται». Παρόλα αυτά, όπως το έθεσε η UBS: «Αυτό το δασμολογικό σοκ είναι πρωτοφανές σε παγκόσμιο επίπεδο και η δυναμική που κυριαρχεί [είναι] εξαιρετικά περίπλοκη».

Πολύ σωστά. Το πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία θα εξαρτηθεί, μεταξύ άλλων, από τα αντίποινα, κυρίως από την Κίνα - που έχει πληγεί με δασμούς 54% - και από τον βαθμό που οι εταιρείες θα μειώσουν τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η ABN Amro αναμένει ότι «τόσο οι ΗΠΑ όσο και η ευρωζώνη θα επιβραδύνουν απότομα και θα αποφύγουν οριακά την ύφεση». Επιπλέον, οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν υψηλότερο πληθωρισμό, ο οποίος σύμφωνα με ορισμένες προβλέψεις οδεύει προς το 5%.

Πράγματι, αυτό το γεγονός αποτελεί το πραγματικό ελάττωμα στην ιδιότυπη σκέψη του Τραμπ. Ουσιαστικά, παρομοιάζεται με αυτοτραυματισμό. Οι Αμερικανοί καταναλωτές, τώρα με ένα ασθενέστερο δολάριο, αντιμετωπίζουν την ανάγκη να πληρώσουν περισσότερα για τις εισαγωγές ηλεκτρονικών ειδών, κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και αυτοκινήτων - «αυξήσεις τιμών κατά 1.350 δολάρια ανά Αμερικανό» σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ING. Ωστόσο, υπάρχει μηδενική πιθανότητα να υπάρξει σύντομα μεγάλη μετεγκατάσταση της παραγωγής.

Όπως επισημαίνει η ING, η «συνολική προστιθέμενη αξία της αμερικανικής βιομηχανίας» πέρυσι ήταν λίγο κάτω από 3 τρισεκατομμύρια δολάρια. Επομένως, ο τομέας θα πρέπει «να αναπτυχθεί στο υπερδιπλάσιο για να εξαλειφθεί η ανάγκη για εισαγωγές». Επίσης, υπάρχει λόγος που μεταφέρθηκε σε υπεράκτιες περιοχές. Σύμφωνα με την Εθνική Ένωση Κατασκευαστών, οι εργαζόμενοι στη μεταποίηση στις ΗΠΑ θα κερδίζουν κατά μέσο όρο 102.629 δολάρια ετησίως το 2023, συμπεριλαμβανομένων των παροχών - από τα υψηλότερα στον κόσμο. Ο «επαναπατρισμός» όμως θα κλειδώσει τις υψηλότερες τιμές. Μήπως οι ψηφοφόροι του Τραμπ ήθελαν να κάνει τους Αμερικανούς ξανά φτωχούς;

Επιπλέον, γιατί οι εταιρείες να επενδύσουν σε νέα αμερικανικά εργοστάσια και αλυσίδες εφοδιασμού, όταν ο Λευκός Οίκος είναι υπό την εξουσία ενός πορτοκαλί οπισθοδρομικού που αλλάζει γνώμη κατά το δοκούν; Όπως σημείωσε η ING, πολλοί θα «απορροφήσουν τον δασμό» και θα «ελπίζουν» ότι η «στάση του Τραμπ θα μαλακώσει». Θα πρέπει να υπάρχει μια πιθανότητα για αλλαγή, μόλις αντιμετωπίσει τους κλέφτες πιγκουίνους.

Δύσκολες καταστάσεις

Επιτέλους, ένα μέρισμα του Brexit. Η Βρετανία τη γλίτωσε με δασμούς μόλις 10%, ενώ η ΕΕ πλήρωσε τα διπλάσια. Πόσο τυχεροί είναι; Δεν είναι περίεργο που θα στρώσουμε το κόκκινο χαλί για τον Τραμπ όταν θα εμφανιστεί για να συνομιλήσει με τον βασιλιά Τσάρλι.

Ακόμα κι έτσι, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Από τα 60 δισεκατομμύρια λίρες των εξαγωγών αγαθών προς τις ΗΠΑ πέρυσι, τα αυτοκίνητα ανήλθαν σε 7,6 δισεκατομμύρια λίρες, σύμφωνα με την Ένωση Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων (Society of Motor Manufacturers and Traders), και αντιμετωπίζουν δασμούς 25 τοις εκατό. Το ίδιο και ο χάλυβας- 400 εκατομμύρια λίρες το 2023. Και ακόμη και στο 10 τοις εκατό, ορισμένοι τομείς αντιμετωπίζουν μια δυσάρεστη κατάσταση: Το σκωτσέζικο ουίσκι, ας πούμε- οι ΗΠΑ αποτελούν την πρώτη εξαγωγική αγορά της, αξίας 971 εκατομμυρίων λιρών ετησίως.

Ο σερ Κίρ Στάρμερ θα προτιμούσε μια εμπορική συμφωνία αντί των αντίποινων δασμών, ακόμη και αν το Ηνωμένο Βασίλειο έχει καταρτίσει έναν κατάλογο 400 σελίδων με προϊόντα που θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο, όπως ουίσκι Bourbon, κιθάρες και τζιν. Ωστόσο, το πλήγμα στο παγκόσμιο εμπόριο και τις αλυσίδες εφοδιασμού θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της ανάπτυξης του Ηνωμένου Βασιλείου έως και κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Morgan Stanley, γεγονός που θα ήταν αρκετό για να εξαντληθεί περισσότερο από το ήμισυ του μικρού δημοσιονομικού περιθωρίου των 9,9 δισεκατομμυρίων λιρών της Ρέιτσελ Ριβς. Ο παγκόσμιος εμπορικός πόλεμος θα το εξαφανίσει και αυτό.


Τεχνολογική κατάρρευση

Σε τελευταία του δήλωση, ο Τραμπ χαρακτηριστικά ανέφερε: «Ο λόγος που το χρηματιστήριό μας είναι τόσο επιτυχημένο είναι εξαιτίας μου». Κανείς δεν το πίστευε αυτό τότε, καθώς ο κύριος λόγος ήταν τα χαμηλά επιτόκια. Αλλά αυτή τη φορά έχει όλα τα εύσημα για την αποτυχία του: ο S&P 500 και ο Nasdaq υποχώρησαν κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια και πλέον μέσα σε μία ημέρα. Πόσος καιρός θα περάσει μέχρι οι τεχνολογικοί υποστηρικτές του να στραφούν εναντίον του;

ΠΗΓΗ: Times Media Ltd / News Licensing